تورهاي خالي صيادان بوشهري، باعث شده تا در سفره هاي بندرنشينان، مرغ جاي ماهي را بگيرد و بوي قليه ( نوعي خورشت ماهي ويژه جنوبي ها) از كوچه ها و خانه هاي اين ديار ساحلي خليج فارس رخت بربندد.
سالهاي نه چندان دور بوي قليه ماهي كه زنان بوشهري درساخت آن با تمرهندي و انواع ماهي هاي هامور، سنگسر، سرخو و غيره مهارت دارند، هنگام ظهر در كوچه هاي تنگ و پيچ در پيچ بافت قديم اين شهر مي پيچيد و غده هيپوتالاموس واشتهاي رهگذران بوِيژه غير بومي ها را تحريك مي كرد تا هرچه زودتر خود را به يك رستوران سنتي برسانند ازاين غذاي خوش طعم ومزه جنوبي ها بهره مند شوند.
در آن سالها كمتر خانه بوشهري بود كه سفره روزانه آنها خالي از ماهي باشد، زيرا ساحل نشينان بوشهري هر روز در چند قدمي خانه خود با ابزار اوليه نظير تورهاي كوچك، قلاب و يا حتي ماهي تابه، قابلمه و غيره در آبهاي كم عمق ساحل خليج فارس غذاي روزانه خود را تامين مي كردند.
اما امروز صيادان بوشهر كه زماني ماهي و ديگر آبزيان مورد نياز بخش عظيمي از جمعيت كشوررا تامين مي كردند، به دليل كاهش ذخاير آبزي خليج فارس به علت برداشت هاي بي رويه، استفاده از ادوات صيد مخرب، حفاري ها و استخراج مواد نفتي و آلودگي هاي زيست محيطي به جايي رسيده اند كه حتي گاهي در تامين غذاي ماهي روزمره مورد نياز خود نيز در مي مانند و ناچارند از مرغ به جاي ماهي در سفره هاي خود و مهمانانشان استفاده كنند.
مهماناني كه به بوشهر مي آيند نيز از ميزبانان خود در وحله اول توقع غذاي ماهي دارند اما آنان خبرندارند كه صيادان بوشهري اكنون با كيلومترها دريانوردي در شبانه روز و هواي گرم و شرجي تابستان و سرد و باراني زمستان و دسته وپنجه نرم كردن با موج و طوفان با تورهاي خالي به خانه برمي گردند و حتي شرمنده خانواده هاي خود در تامين رزق و روزي آنها هستند.
شماري از دست اندركاران صيد و صيادي در استان بوشهر مي گويند: درحاليكه صيد و صيادي از جمله مشاغل اصلي بندرنشينان استان بوشهر است ولي متاسفانه كاهش ذخاير آبزيان و افزايش قيمت ادوات صيد كم رغبتي صيادان به امر صيادي را منجر شده و اين امر حرفه صيادي را با تهديدي جدي مواجه كرده است.
رييس هيات مديره اتحاديه تعاوني هاي صيادي استان بوشهر گفت: با توجه به كاهش ذخاير دريايي و پايين بودن سطح درآمد صيادان اجرايي شدن مصوبه هيات دولت در باره اعطاي مجوز و امتياز فعاليت سفاري و باربري به شناورهاي صيادي در اين استان ضروري است.
عبدالرسول غريبي افزود: كاهش ذخاير دريايي باعث شده كه درآمد حاصل از كار صيادي جوابگوي هزينه ها و بدهي هاي صيادان نباشد زيرا اكثر شاغلان اين حرفه به علت وام هايي كه براي فعاليت هاي صيادي گرفته اند، بدهي هاي زيادي به بانكها دارند كه معطل مانده است.
وي اضافه كرد: علاوه بر اين نيز با افزايش قيمت سوخت قدرت ريسك صيد از صيادان گرفته شده و صيادان زماني به دريا مي روند كه بدانند صيد به صرفه است در غير اين صورت به دريا نمي روند.
غريبي بيان كرد: با اين شرايط مي طلبد كه مسوولان در زمينه اجرايي شدن اين مصوبه دولت كه گام مهمي در جهت كمك به صيادان است، همكاري لازم را داشته باشند.
وي يادآورشد: قبل از اجراي قانون هدفمند سازي يارانه ها هزينه هر قايق در مدت 21 روز تلاش صيادي در فاصله 15 مايلي ساحل 378 هزار تومان بوده كه اكنون پس از اجراي اين قانون اين ميزان به 903 هزار تومان افزايش يافته است و در موتور لنج هاي صيادي نيز اكنون 80 درصد هزينه صيد به سوخت اختصاص دارد و هزينه صيادي بين هشت تا 9 برابر افزايش يافته است.
وي با اشاره به وجود عوارض نفتي در خليج فارس اظهارداشت: آلودگي هاي نفتي خليج فارس علاوه بر اينكه مسايل زيست محيطي را تحت تاثير خود قرار داده بر منابع آبزيان دريايي اثر منفي داشته است.
غريبي، افزايش تردد كشتي ها، توسعه فعاليت هاي نفتي، عوارض چاه هاي نفتي و ورود نيروهاي بيكار استان بوشهر به حرفه صيادي از جمله دلايل افزايش صيد غيرمجاز و كاهش ميزان صيد ذكر كرد كه بايد مورد توجه مسوولان قرار گيرد.
رييس هيات مديره اتحاديه تعاوني هاي صيادي استان بوشهر بيان كرد: كاهش ذخاير آبزي خليج فارس در دو دهه اخير بسيار شديد بوده طوري كه در دهه 60 ميزان صيد آبزيان در استان بوشهر سالانه 130 تا 140 هزار تن بوده اما اين ميزان هم اكنون به سالانه بين 30 تا 40 هزار تن كاهش يافته است.
وي در باره قيمت انواع ماهي در استان بوشهر نيز گفت: درياي متلاطم و خشن زمان خوبي براي صيد و صيادي است كه بدليل ممنوعيت صيد توسط پست هاي كنترل مرزي، صيادان نمي توانند به دريا بروند و اين امر باعث كاهش صيد و افزايش قيمت محصولات دريايي در بازار مي شود.
رييس هيات مديره اتحاديه تعاوني هاي صيادي استان بوشهر افزود: صيد بايد در آبهاي خشن صورت گيرد نه درآب آرام ولي مقررات خشك پست هاي كنترل هاي مرزي باعث محدوديت كار صيد و صيادي مي شود.
غريبي اضافه كرد: هم اينك نرخ هر كيلو گرم ماهي شوريده در اسكله 80هزار ريال و در بازار 95هزار ريال، هامور در اسكله 75هزار ريال در بازار 85هزار ريال، قباد در اسكله 65هزار ربال ودر بازار 80هزار ربال است.
وي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به بحث بازنشستگي صيادان گفت: براساس مصوبه سال 1339هيات وزيران در مناطق گرم و بد آب و هوا هر كس داراي 20سال سابقه متوالي و يا 25سال بصورت متناوب در فعاليت صيد و صيادي باشد مردان در سن 50سالگي و زنان 45سالگي مي توانند بازنشسته شوند ولي باتوجه به قانون جديد و مشاغل سخت و زيان آور صيادان بعد از 30سال كار بايد بازنشسته شوند.
غريبي افزود: با توجه به اينكه مصوبه سال 1339 لغو نشده و از دولت مي خواهيم كه مصوبه بازنشستگي با 20سال سابقه براي صيادان را محاسبه و مصوبه دولت در زمينه تغيير مجوز فعاليت برخي شناورهاي صيادي به سفاري و باري را نيز اجرايي كنند.
هيات دولت در دور هاي اول و دوم سفر استاني خود به استان بوشهر مصوبه اي در زمينه تغيير مجوز برخي شناورهاي صيادي و كم شدن تعداد اين شناورها با توجه به كاهش ذخاير و منابع آبزيان خليج فارس و مقرون به صرف نبودن حرفه صيادي داشت كه به طور كامل اجرايي نشده است.
مديرعامل تعاوني صيادان دير نيز گفت: كاهش ذخاير آبزيان باعث شده كه صيد و صيادي در ركود كامل باشد و اكثر ملوانان بدليل پايين بودن سطح درآمدشان از حرفه آبا و اجدادي خود دست كشيده يا بيكار هستند و يا به شغل هاي ديگري پرداخته اند.
عيسي فولادي افزود: برداشت بي رويه از دريا، قاچاق صيد، انجام شيوه هاي غير مجاز صيد از جمله صيد ترال، آلايندگي هاي نفتي و عوامل زيست محيطي باعث كاهش منابع آبزيان و افزايش نرخ نهاده هاي صيادي باعث شده اين حرفه هيچ صرفه اقتصادي براي صيادان نداشته باشد.
وي اضافه كرد: جامعه صيادي ضعيف ترين قشر جامعه از لحاظ اقتصادي هستند، اين وضعيت براي آنان مقرون به صرفه نيست و اين حرفه جوابگوي بدهيهاي معوقه آنان نيست.
فولادي اظهار داشت: وضعيت نابهنجار صيد و صيادي در استان بوشهر علاوه برافت اقتصادي سرمايه هاي صيادان باعث افزايش جرايم و سودهاي بانكي نيز شده است.
وي درباره ميزان بدهي صيادان بندر صيادي دير گفت:هم اينك 47ميليارد و 90ميليون ريال صيادان بندر دير به بانكها و يزافان (دلالان خريد و فروش ماهي) بدهكارند كه با شرايط فعلي نه تنها از اين ميزان بدهي كم نمي شود بلكه هروز با سود و جرائمي كه شامل آنها مي شود بدهي ها بيشتر نيز مي شوند.
فولادي يادآور شد: در گذشته بيش از سه هزار صياد در بندر صيادي دير مشغول به فعاليت بودند اين در حالي است كه هم اكنون در حدود دو هزار نفر در اين بندر به اين حرفه مشغول هستند.
وي اضافه كرد: تاكنون چندين بار مشكلاتمان را به مسوولان دولتي و سازمان شيلات ايران اعلام كرده ايم ولي هنوز اقدام موثري در اين بخش صورت نگرفته و صيادان همچنان با كوهي از مشكلات روبه رو هستند.
مديرعال تعاوني صيادان دير گفت: انتظار ما از دولت عدالت محور دهم اين است كه به بخش صيد و صيادي نگاه ويژه اي داشته باشد و از اين حرفه كه اهميت زيادي در اقتصاد كشور دارد با اتخاذ راهكارهاي كارشناسانه اي حمايت كند.
وي همچنين بر ضرورت اجراي مصوبه دولت درزمينه دو منظوره كردن شناورهاي صيادي نيز تاكيد كرد و يادآور شد: اجراي اين مصوبه علاوه بر اينكه مشكلات صيادان را حل مي كند در كاهش تلاش هاي دريايي براي برداشت بي رويه و آسيب رساندن به ذخاير آبزيان نيزموثراست.
فولادي اضافه كرد: اكنون 50 درصد بهره برداران در خليج فارس و درياي عمان بيش از حد استاندارد است و بهره برداران از منابع دريايي بيشترند.
وي يادآورشد: استدعاي جامعه صيادي اين است كه به فكر اين حرفه باشند زيرا مشكلات معيشتي باعث شده كه صيادان حرفه اي استان به سمت صيد قاچاق بروند.
رييس اتحاديه صيادان بخش دلوار و عامري نيز گفت: ذخاير دريايي اين منطقه به دليل استفاده از شيوه هاي مخرب صيد از جمله صيد ترال توسط ديگر صيادان به تاراج رفته است.
محمد خليلي افزود: شيوه هاي مخرب صيد علاوه بر از بين بردن نوزاد آبزيان تمام بستر دريا ، نوزادگاهها و زيستگاهها را نيز از بين مي برند.
وي اظهار داشت: مسوولان حفاظت و حراست از دريا نيز بدليل كمبود امكانات قادر به كنترل اينها نيستند و ما از مسوولان شيلات استان بوشهر انتظار داريم كه در اين زمينه براي حفظ ذخاير آبزيان اقدام كنند.
خليلي اضافه كرد: بدليل به صرفه نبودن حرفه صيد و صيادي بيشتر ملوانان بومي كارشان را رها كرده و ما با ملوانان غيربومي كه بيشتر بلوچ هستند كار مي كنيم و اين امر مشكلاتي را براي ما ايجاد كرده است.
وي يادآورشد: درآمد ناشي از صيادي متناسب با هزينه ها نيست و اين امر باعث شده كه ما بدهي هاي كلاني به بانكها داشته باشيم.
خليلي بيان كرد: درسال 76، بيش از 172لنج و قايق صيادي در بندر صيادي دلوار فعال بودند كه الان به 48قايق و لنج صيادي كاهش يافته و بيشتر به شناورهاي باري كه صرفه اقتصادي دارد تبديل شده اند.
معاون صيد و بنادر صيادي شيلات استان بوشهر نيز گفت: وضعي صيد و صيادي در آبهاي استان بوشهر به دليل صيد بي رويه و خارج از فصل، وجود آلاينده هاي نفت و گاز و صيد غيرمجاز در وضعيت بحراني قرار دارد.
عبدالحسن تنگستاني افزود: بيشتر صيادان به تقويم صيد توجه نمي كنند و با استفاده از بدترين روش صيد كه همان صيد مخزب ترال است، اقدام به صيادي مي كنند.
وي اضافه كرد: برغم كنترل و برخورد يگان حفاظت با صياداني كه به اين شيوه اقدام به صيد مي كنند ولي به لحاظ شفاف نبودن موضوع و برخورد نكردن با متخلفان براساس تخلفي كه انجام داده اند، هنوز برخي از صيادان به شكل قاچاق با اين شيوه مخرب اقدام به صيد مي كنند.
تنگستاني اظهار داشت: علاوه بر اين نيز صيد با تور ركسي، تور چشمه ريزساحلي، گرگور با چشمه ريز نيز باعث مي شود كه ماهي هاي استاندارد صيد نشوند و استفاده از اين روش صيد پايداري ذخاير را تهديد مي كند.
وي همچنين با اشاره به حفاري ها و استخراج نفت از دريا نيز گفت: به لحاظ حجم بالاي حفاري ها و استخراج نفت به زيستگاهها و صيدگاه ها لطمه وارد مي شود و برغم همه پي گيري هاي انجام شده در اين زمينه ولي هنوز به نتيجه لازم نرسيده ايم.
تنگستاني ريزش آلاينده هاي صنعتي و خانگي به دريا و خورها را از جمله ديگر عوامل از بين بردن منابع آبزيان معرفي كرد و گفت: مجموعه اين عوامل باعث شده كه امروز علاوه بر كاهش شديد ذخاير پرداختن به امر صيد و صيادي نيز مقرون به صرفه نباشد و ادامه اين روند اين حرفه را با بحران مواجه مي كند.
وي كاهش تعداد شناورها با هدف كاهش تلاش براي صيد و حفظ ذخاير آبزيان را از جمله راهكارها ذكر كرد و يادآور شد: از مجموع 68 فروند كشتي ترال 40فروند مجوز آنها خريداري شد و هنوز 21فروند كشتي ديگر باقي مانده كه 11فروند آنها شناور ترالر كلاس طبس كه در فصل صيد ميگو فعال هستند و 10فروند نيز كلاس كيش كه در زمان صيد ماهيان يال اسبي در آبهاي جنوبي فعالند.
تنگستاني در خصوص دو منظوره استفاده كردن از شناورهاي صيادي نيز گفت: با توجه به اينكه سازمان بنادر و دريانوردي عضو سازمان جهاني دريانوردي است اجازه نمي دهد كه شناورهاي صيادي به لحاظ اينكه امكانات شناورهاي باري را ندارند به امر باربري نيز بپردازند و اين مصوبه دولت همچنان برزمين باقي مانده است.
وي درباره كاهش ملوانان بومي نيز يادآور شد: با توجه به مصوبه دولت درزمينه افزايش ميزان ته لنجي بيشتر ملوانان تمايل به كار در شناورهاي باري دارند و كمتر به طرف شناورهاي صيادي كه هم كار بيشتر و هم درآمد كمتري دارد روي مي آورند به همين خاطر است كه ملوانان جذب شناورهاي باري مي شوند.
تنگستاني اضافه كرد: هم اينك 14هزار صياد درقالب حدود 546فروند موتورلنج و يكهزار و 706فروند قايق صيادي در استان بوشهر مشغول به كار صيد و صيادي هستند./منبع:ايرنا
اين وبلاگ جهت درج مطالب صيد و صيادي بندر دير (بزرگترين بندر صيادي كشور )و اخبار مربوط به آن داير گرديده است و خوشحال می شویم انتقاد یا پیشنهادی داشته باشید و مطرح فرمایید.